G code
G code (kod ISO) to język zapisu poleceń dla urządzeń CNC. Definiuje operacje, które należy wykonać, aby obrobić detal na obrabiarce sterowanej numerycznie (CNC). G code można edytować samodzielnie lub otrzymać w wyniku przetworzenia przez postprocesor, na podstawie ścieżek ruchu narzędzia wygenerowanych w programie CAD.
- G00 - instrukcja która opisuje ruch szybki narzędzia bez możliwości obróbki (szybki dojazd)
- G01 - ruch narzędzia wg interpolacji liniowej
- G02 - ruch narzędzia wg interpolacji kołowej zgodnie z ruchami wskazówek zegara
- G03 - ruch narzędzia wg interpolacji kołowej przeciwnie do ruchu wskazówek zegara
- G04 - postój czasowy
- G40 - koniec korekcji
- G41 - korekcja toru narzędzia lewostronna (kompensacja promienia płytki, freza)
- G42 - korekcja toru narzędzia prawostronna (kompensacja promienia płytki, freza)
- G43 - włączenie kompensacji długości narzędzia (frezarka)
- G33 - toczenie gwintu
- G53 - współrzędne absolutne maszynowe
- G54 - G59 - przesunięcie układu współrzędnych
- G70 - wymiarowanie w calach
- G71 - wymiarowanie w milimetrach
- G80 - koniec cyklu wielokrotnego
- G81 - cykl nawiercania
- G82 - cykl wiercenia z przerwą czasową
- G83 - cykl wiercenia z wyciąganiem (usuwaniem) wióra
- G84 - cykl gwintowania synchronicznego
- G90 - pozycjonowanie absolutne
- G91 - pozycjonowanie przyrostowe
- G94 - programowanie prędkości posuwu w [mm/min]
- G95 - programowanie prędkości posuwu w [mm/obr]
- G96 - włączenie trybu stałej prędkości skrawania [m/min] (tokarka)
- G97 - włączenie trybu stałej prędkości obrotowej wrzeciona [obr/min] (tokarka)
- M00 - stop programu bezwarunkowy
- M01 - stop programu warunkowy (zależnie od trybu pracy)
- M02 - koniec programu
- M03 - włączenie prawych obrotów wrzeciona
- M04 - włączenie lewych obrotów wrzeciona
- M05 - wyłączenie obrotów wrzeciona
- M06 - zmiana narzędzia (polecenie "zmień")
- M07 - włączenie chłodziwa przez narzędzie
- M08 - włączenie chłodziwa wylewki zewnętrzne
- M09 - wyłączenie chłodziwa
- M10 (M36) - otwarcie szczęk (zależnie od producenta)
- M11 (M37) - zamknięcie szczęk (zależnie od producenta)
- M30 - koniec programu i "przewinięcie" do początku.
- T - kompensacja wymiarów narzędzia (wybór narzędzia).
W/w G kody opisują sposób wykonania bądź interpretowania poleceń wydawanych przez programistę, zaś za konkretne działania "mechaniczne, fizyczne" odpowiadają funkcje Maszynowe, potocznie nazywane M funkcjami.
Ponadto w tym samym języku można wyróżnić grupę adresową parametrów i osi.- S - wybór prędkości obrotowej wrzeciona (symbol "S" oraz podana wartość, np. S1500)
- F - wybór posuwu (analogicznie do "S")
- X - położeni w osi "X" (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. X200)
- Y - położeni w osi "Y" (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. Y200)
- Z - położeni w osi "Z" (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. Z200)
- A - położeni w osi "A" (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. A10)
- B - położeni w osi "B" (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. B10)
- C - położeni w osi "C" (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. C10)
Przykład programowania G kodami w systemie ISO:
+
! Blok danych
! Opis
N10 G90 G71
deklaracja sposobu pozycjonowania (absolutne), deklaracja systemu metrycznego (mm),
N20 T2 M6
deklaracja numeru narzędzia i wymiana narzędzia
N30 G54 D200 S1500 M3
przesunięcie układu współrzędnych do miejsca określonego w rejestrze D200, deklaracja prędkości obrotowej wrzeciona (1500[obr/min]), włączenie obrotów wrzeciona w kierunku CW (zgodnie z ruchem wskazówek zegara)
N40 G01 X10 Y0 Z10 F1200 M8
ruch roboczy do punktu o współrzędnych (10,0,10) z zaprogramowaną prędkością posuwową 1200[mm/min], włączenie chłodziwa
N50 G81
wywołanie cyklu nawiercania (z zadeklarowanym szeregiem parametrów charakteryzujących cykl)
N60 X20 Y20
ponowne wykonanie cyklu G81 w miejscu początkowych współrzędnych (20,20,10)
N70 Y80
ponowne wykonanie cyklu G81 w miejscu początkowych współrzędnych (20,80,10)
N80 G80
odwołanie wykonywania cyklu
N90 G00 X10 Y0 Z100 M5 M9
ruch szybki do punktu o współrzędnych (10,0,100), wyłączenie obrotów wrzeciona, wyłączenie chłodziwa
N90 M30
koniec programu i "przewinięcie" go do początku
}
Podstawowe komendy G code zawarte są w Polskiej Normie będącej tłumaczeniem normy ISO. Pozostałe polecenia G code oraz M funkcje są dowolnie definiowane przez różnych producentów sterowania obrabiarki (Głównym kryterium definiowania jest przeznaczenie maszyny).